المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨١

وجه تسميه اسم مذكوربه مقصور

قدّرا جميعه ، على الالف لتعذّر تحريكها ، و هو الّذىّ قد قصّرا ، اى سمّى مقصورا ، لانّه حبس عن الحركات و القصر الحبس .

او لانّه غير ممدود .

قال الرّضى ( ره ) و هو اولى ، لما يلزم على الاوّل من اطلاقه على المضاف الى الياء .

ترجمه و شرح :

تقدير اعراب در اسم مقصور

تقدير اعراب در اسم مقصور

مصنّف گويد :

پس اسم اوّل جميع انواع اعراب در آن مقدّر است .

شارح گويد :

مقصود از « اوّل » اسمى است همچون مصطفى كه آخرش الفى لازم دارد .

و منظور از تقدير اعراب ، تقدير آن برالف است زيرا تحريك الف متعذّر است از اينجهت حركات اعرابى در آن ظاهر نشده بلكه بايد آنها را مقدّر گرفت فلذا در امثله :

جائنى مصطفى ، رأيت مصطفى ، مررت بمصطفى .

هرسه قسم اعراب كه ضمّه و فتحه و كسره باشد برالف مقصوره‌اى كه در آخر كلمه مصطفى است مقدّر مىباشد .

وجه تسميه اسم مذكوربه مقصور

وجه تسميه اسم مذكوربه مقصور

سپس مصنّف گويد :

اسم اوّل همچون مصطفى همانست كه مقصور مىباشد .

شارح گويد :

يعنى آن را مقصور مىنامند و وجه تسميه آن به اين اسم آنست كه :