المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٠

تتمّه باب معرب و مبنى

قوله : جاز حذفها : ضمير در « حذفها » به نون متّصل بافعال خمسه راجع است .

قوله : و ادغامها فى نون الوقاية : ضمير در « ادغامها » به نون متّصل بافعال خمسه عود مىكند .

قوله : و الفكّ : يعنى فكّ از ادغام .

متن : « 47 »

فالاوّل الاعراب فيه قدّرا * جميعه و هو الّذى قد قصّرا

تجزيه و تركيب

فالاوّل : مبتداء اوّل .

الاعراب : مبتداء ثانى .

فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « قدّر » .

قدّرا : به صيغه ماضى مجهول ، و الف آن اطلاقى است ، خبر براى « الاعراب » و جمله « الاعراب فيه قدّر » خبر است براى « الاوّل » .

جميعه : مضاف و مضاف اليه ، مؤكّد است براى « الاعراب » .

و : حاليّه .

هو : مبتداء .

الّذى : موصول ، خبر .

قد قصّرا : به صيغه ماضى مجهول ، صله و عائد براى « الّذىّ » و الف آن اطلاقى است .

ترجمه :

پس تمام اقسام اعراب در اوّلى مقدّر بوده و بنام مقصور خوانده مىشود .

شرح عربى :

فالاوّل ، و هو الّذىّ كالمصطفى فى كون آخره الفا لازمة ، الاعراب فيه