المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤

آراء در اسم غير منصرف بعداز اضافه و گرفتن ال

قوله : و ان بقيت العلّتان : يعنى دو علّتى كه اسم را غير منصرف مىكند .

قوله : فلا : يعنى فلا ينصرف .

قوله : و مشى عليه : كلمه « مشى » فعل ماضى بوده يعنى و مشى و عمل كرده است برطبق آن و ضمير در « عليه » به كلام ناظم در نكت راجع است .

متن : « 44 »

و اجعل لنحو يفعلان النّونا * رفعا و تدعين و تسئلونا

تجزيه و تركيب

اجعل : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .

لنحو : جارّ و مجرور ، متعلّق به « اجعل » ، مضاف .

يفعلان : مضاف اليه .

النّونا : الف اطلاقى است و اينكلمه مفعول اوّل است براى « اجعل » .

رفعا : مفعول دوّم براى اجعل .

و تدعين : معطوف است به « يفعلان » .

و تسئلونا : الف آن اطلاقى است و معطوف به « يفعلان » مىباشد .

ترجمه :

براى مانند يفعلان و تدعين و تسئلون نون را علامت رفع قرار بده .

متن : « 45 »

و حذفها للجزم و النّصب سمة * كلم تكوني لترومى مظلمة

تجزيه و تركيب

حذفها : مضاف و مضاف اليه .

للجزم : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « سمة » .

و النّصب : معطوف است به « الجزم » .