المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧١

اعراب اسماء غير منصرف‌و شرط آن

و ذهب السّيرافى و المبرّد و جماعة الى انّه منصرف مطلقا .

و اختار النّاظم فى نكته على مقدّمة ابن الحاجب انّه ان زالت منه علّة فمنصرف و ان بقيت العلّتان فلا .

و مشى عليه ابن الخبّاز و السّيّد ركن الدّين .

ترجمه و شرح :

اعراب اسماء غير منصرف‌و شرط آن

اعراب اسماء غير منصرف‌و شرط آن

مصنّف گويد :

اسم غير منصرف را در حال جرّ فتحه بده .

شارح گويد :

و شرح اسم غير منصرف و كيفيّت اعراب آن بطور مبسوط و مفصّل در باب « ما لا ينصرف » خواهد آمد .

سپس مصنّف گويد :

مشروط باينكه اضافه نشده يا پس از الف و لام قرار نگرفته باشد .

شارح گويد :

مقصود از « الف و لام » خصوص الف و لام تعريف نيست بلكه الف و لام مزبور براى تعريف بوده يا موصوله باشد يا زائده فرض گردد جملگى در اين حكم باهم متّحد و متساويند چنانچه « ام » در لغت طىّ نيز واجد همين حكم مىباشد .

در نتيجه بايد بگوئيم :

اگر پس از الف و لام قرار گرفت يا احيانا به كلمه ديگرى اضافه شد در حال جرّى مكسور مىگردد مانند :

مررت باحمدكم .

شاهد در « باحمد » است كه اسم غير منصرف بوده ولى چون به « كم » اضافه شده در حال جرّ كسره گرفته است .