المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧
[ تعريف ارجوزه ]
و جمله « مقاصد النّحو بها محويّه » صفت است براى « الفيّه » بنابراين محلّا مجرور است .
ترجمه :
و نيز محمّد پسر مالك مىگويد :
از خداوند متعال در نظم الفيّه استعانت مىجويم ، الفيّهاى كه مهمّات علم نحو در آن جمع شده است .
شرح عربى :
و استعين اللّه فى نظم ارجوزة الفيّة .
ترجمه و شرح :
[ تعريف ارجوزه ]
[ تعريف ارجوزه ]
و از خداوند متعال كمك مىخواهم در بنظم آوردن ارجوزه الفيّه .
قوله : ارجوزه : عبارتست از قصيدهاى كه از بحر رجز باشد .
بحر رجز يكى از شانزده بحور عروضى است كه داراى هشت « مستفعلن » باشد چنانچه شمس الدّين محمّد بن قيس رازى در معجم معائير اشعار عرب اينطور آورده مانند بيت ذيل :
اى ساربان منزل مكن جز برديار يار من * مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
تا يك زمان زارى كنم برربع و اطلال و دمن * مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
شرح عربى :
عدّتها الف بيت او الفان ، بناء على انّ كلّ شطر بيت .
و لا يقدح ذلك فى النّسبة كما قيل لتساوى النّسب الى المفرد و المثنّى كما سيأتى .
ترجمه و شرح :
تعداد و شماره اشعار الفيّه يا هزار بيت است يا دو هزار بيت بنابر اينكه هرمصراعى يك بيت محسوب شود .