المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٦٧

اعراب در جمع با الف و تاء

تجزيه و تركيب

كذا : جارّ و مجرور ، متعلّق است باستقرّ ، خبر مقدّم .

اولات : مبتداء مؤخّر .

و : عاطفه .

الّذى : موصوله ، مبتداء اوّل .

اسما : مفعول دوّم براى « جعل » .

قد جعل : به صيغه مجهول ، ضمير نائب فاعلى مفعول اوّلش بوده و جمله « قد جعل اسما » صله و عائد است براى « الّذى » .

كاذرعات : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام و ذلك كاذرعات مىباشد .

فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق است به قبل .

ذا : مبتداء دوّم .

ايضا : مفعول مطلق است براى عامل محذوف يعنى آض ايضا .

قبل : به صيغه ماضى مجهول ، خبر است براى « ذا » .

ترجمه :

و همچنين است « اولات » كه اعرابش مانند جمع با الف و تاء مىباشد .

و كلمه‌اى كه با الف و تاء بوده و علم شده در آن نيز اين اعراب مقبول و پذيرفته است .

شرح عربى :

كذا ، اى كجمع المؤنّث السّالم فى نصبه بالكسرة ، اولات ، بمعنا صاحبات نحو :

و ان كنّ اولات حمل .

و الّذىّ اسما ، من هذا الجمع ، قد جعل كاذرعات ، لموضع بالشّام ، اصله اذرعة جمع ذراع ، فيه ذا ، الاعراب ، ايضا قبل .

و بعضهم ينصبه بالكسرة و يحذف منه التّنوين و بعضهم يعربه اعراب