المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٦

[ اعراب اسمائيكه شبه جمع هستند ]

قوله : جمع ارض بسكونها : يعنى به سكون راء .

قوله : شذّ اعرابه هذا الاعراب : مقصود از « شاذّ » خلاف قياس و قاعده است و ضمير در « اعرابه » به ارضون عود مىكند .

قوله : لانّه جمع تكسير : ضمير در « لانّه » به ارضون راجع است .

قوله : و مفرده مؤنّث : ضميو در « مفرده » به ارضون عود مىكند .

قوله : و الحق به ايضا : ضمير در « به » به جمع راجع است

قوله : جمع سنة بفتحها : يعنى بفتح سين .

قوله : لما ذكر فى ارضين : علّت است براى الحاق و اينكه « سنون » جمع نيست .

متن : « 38 »

و بابه و مثل حين قد يرد * ذا الباب و هو عند قوم يطّرد

تجزيه و تركيب

و بابه : معطوف است به « السّنون » .

واو : عاطفه .

مثل حين : مضاف و مضاف اليه و كلمه « مثل » منصوب است تا حال باشد از فاعل قد يرد .

ذا : اسم اشاره ، فاعل است براى « يرد » .

الباب : صفت است براى آن .

واو : حاليّه .

هو : مبتداء .

عند : مضاف ، ظرف ، متعلّق است به « يطّرد » .

قوم : مضاف اليه براى « عند » .

يطّرد : خبر است براى « هو » و جمله اسميّه مركّب از مبتداء و خبر حاليّه مىباشد .