المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٥

[ اعراب اسمائيكه شبه جمع هستند ]

شارح گويد :

كلمه « سنون » بكسر سين جمع « سنه » بفتح سين مىباشد و وجه آنكه اينكلمه نيز از ملحقات بجمع است نه خود جمع همان تقريرى است كه در ارضون نموديم يعنى « سنون » جمع مكسّر بوده و مفردش مؤنّث است .

قوله : و هما اولوا الخ : ضمير « هما » به اسما جمع راجع است .

قوله : قيل هو جمع العالم : ضمير « هو » به عالمون راجع است .

قوله : و ردّ بانّ العالمين : ضمير نائب فاعلى در « ردّ » به گفته قيل راجع است .

قوله : و العالم دالّ عليهم و على غيرهم : ضمائر جمع به عقلاء عود مىكند .

قوله : اذ هو اسم لما سوى البارى : ضمير « هو » به عالم راجع است .

قوله : فلا يكون جمعا له : ضمير در « لا يكون » به عالمون و در « له » به عالم راجع است .

قوله : على مدلول مفرده : ضمير در « مفرده » به جمع راجع است .

قوله : و الحق ايضا اسم مفرد به : ضمير در « به » به جمع راجع است .

قوله : و هو علّيّونا : ضمير « هو » به اسم مفرد راجع است .

قوله : لانّه كما قال فى الكشّاف اسم لديوان الخير : ضمير در « لانّه » به علّيّون راجع است .

قوله : و يجوز فى هذا النّوع ان يجرى مجرى حين : مقصود از « هذا النّوع » اسم مفردى است كه مانند علّيّون باشد .

و مراد از « مجراى حين » آنست كه ياء و نون در كلمه بوده و اعراب بحركات باشد .

قوله : و ان تلزمه الواو و يعرب بالحركات على النّون : ضمير منصوبى در « تلزمه » به هذا النّوع راجع است .

قوله : و ان تلزمه الواو و فتح النّون : ضمير منصوبى در « تلزمه » به هذا النّوع عود مىكند .