المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٤٦

جرّ و نصب در الفاظى كه‌اعراب نيابى دارند

مثلا در كلا و كلتا مىگوئيم :

رأيت الرّجلين كليهما « بفتح لام قبل از ياء » .

و رأيت امرأتين كلتيهما ( بفتح تاء قبل از ياء » .

قوله : و تخلف الياء : كلمه « تخلف » يعنى جاىنشين مىشود .

قوله : المتقدّم ذكرها : ضمير در « ذكرها » به الالفاظ راجع است .

قوله : بعد ابقاء بفتح لما قبلها : ضمير در « قبلها » به ياء راجع است .

متن : « 35 »

و ارفع بواو و بيا اجرر و انصب * سالم جمع عامر و مذنب

تجزيه و تركيب

ارفع : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .

بواو : جارّ و مجرور ، متعلّق به « ارفع » .

و : عاطفه .

بياء : جارّ و مجرور ، متعلّق به « اجرر » و « انصب » .

اجرر : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .

و انصب : معطوف است به « اجرر » .

سالم : مفعولى است كه « ارفع و اجرر و انصب » در آن تنازع كرده‌اند لذا آن را مفعول براى « انصب » قرار داده و آن دو را در ضمير آن عمل مىدهيم كه در لفظ حذف شده‌اند و تقدير كلام ارفعه و اجرره مىباشد .

جمع : مضاف اليه ، مضاف .

عامر : مضاف اليه .

و مذنب : معطوف است به « عامر » .

ترجمه :

جمع سالم عامر و مذنب را بواسطه واو رفع و بيا جرّ و نصب بده .