المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٤٥
جرّ و نصب در الفاظى كهاعراب نيابى دارند
مضاف اليه آن مىباشد .
الالف : مفعول است براى « تخلف » .
جرّا : مفعول له و تقدير كلام للجرّ مىباشد .
و نصبا : معطوف است به آن .
بعد : مضاف ، مفعول فيه ، متعلّق است به تخلف .
فتح : مضاف اليه براى « بعد » .
قد الف : صفت است براى « فتح » .
ترجمه :
و ياء در جميع اسماء مذكوره به جهت جرّ و نصب بجاى الف قرار مىگيرد البتّه بعد از فتحهاى كه با لفظ همراه مىباشد .
شرح عربى :
و تخلف الياء فى جميعها ، اى جميع الالفاظ المتقدّم ذكرها ، الالف جرّا و نصبا اى فى حاليتهما ، بعد ابقاء فتح ، لما قبلها ، قد الف ، و الامثلة واضحة .
ترجمه و شرح :
جرّ و نصب در الفاظى كهاعراب نيابى دارند
جرّ و نصب در الفاظى كهاعراب نيابى دارند
مصنّف گويد :
در جميع و تمام اسماء مذكور يا در حالت جرّ و نصب بجاى الف قرار مىگيرد .
شارح گويد :
ضمير در « جميعها » به الفاظ و اسمائى كه قبلا ذكر شدند يعنى كلا و كلتا و اثنان و اثنتان راجع مىباشد و حاصل آنكه :
اين اسماء در حال نصب و جرّ با ياء مىآيند منتها با مراعات آنچه مصنّف گفته و آن اينستكه :
قبل از يا بايد فتحه باقى باشد و امثله و شواهد آن واضح و روشن است