المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٤١

اعراب رفع در تثنيه‌و كلمه « كلا »

حكمش همچون اسم مقصور بوده و هرسه قسم اعرابش برالف مقدّر است مانند : جائنى كلا الرّجلين ( حالت رفع ) و رأيت كلا الرّجلين ( حالت نطب ) و مررت بكلا الرّجلين ( حالت جرّ ) .

قوله : و هو كما يؤخذ من التّسهيل : ضمير « هو » به مثنّى راجع بوده و كلمه « يؤخذ » يعنى يستفاد .

قوله : لعدم دلالة الاوّل على شيئين : مقصود از « الاوّل » زيد مىباشد .

قوله : و اتّفاق لفظ مدلول الثّانى : يعنى و لعدم اتّفاق لفظ مدلولى الثّانى و مقصود از « الثّانى » قمران است .

قوله : و الزّيادة فى الباقى : يعنى و لعدم الزّيادة فى الباقى .

قوله : و ارفع بها ايضا كلا : ضمير در « بها » به الف راجع بوده و كلمه « ايضا » اشاره است باينكه علاوه برتثنيه « كلا » نيز رفعش با الف است .

قوله : عند البصريّين : ولى از نظر كوفيّون كلمه « كلا » تثنيه مىباشد و مفردش « كلّ » است كه در وقت تثنيه لام مخفّف شده و ضمّه كاف به كسره بدل گرديده است .

قوله : و انّما يرفع بها : ضمير در « بها » به الف راجع است .

قوله : حالكونه مضافا له : ضمير در « حالكونه » به كلا راجع بوده و ضمير در « له » به ضمير عود مىكند و كلمه « لام » به معناى « الى » است .

قوله : و ان لم يضف الى مضمر : ضمير در « لم يضف » به كلا راجع است .

قوله : فهو كالمقصور : ضمير « هو » به كلا راجع است .

قوله : فى تقدير اعرابه على آخره : ضمير در « اعرابه » و « آخره » به مقصور راجع است و مىتوان آن را به « كلا » ارجاع داد .

قوله : و هو الالف : ضمير « هو » به آخر عود مىكند .

متن : « 33 »

كلتا كذاك اثنان و اثنتان * كابنين و ابنتين يجريان