المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٨

شرط اعراب نيابى ( اعراب بحروف )

مىباشد .

و از امتيازات اين مثال آنست كه مشتمل است برمضاف اليه ظاهر و ضمير و معرفه و نكره .

امّا مضاف اليه ظاهر مقصود « ابى » است كه « اخو » به آن اضافه شده .

و امّا مضاف اليه مضمر مقصود « كاف » است كه « ابى » به آن اضافه گرديده .

و امّا مضاف اليه معرفه هم « ابى » را مىتوان قرار داد چه آنكه بواسطه اضافه به كاف معرفه شده و هم كاف را مىشود بعنوان شاهد آورد .

و امّا مضاف اليه نكره مقصود « اعتلا » است كه « ذا » به آن اضافه گرديده چه آنكه جمله در حكم نكره است فلذا آن را صفت براى نكره قرار مىدهند .

قوله : ان يضفن : ضمير فاعلى جمع به اسماء مذكوره راجع است .

قوله : و الّا فتعرب بحركات ظاهرة : كلمه « و الّا » يعنى و ان لم يضفن ( و اگر اضافه نشوند ) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عود مىكند .

قوله : و الّا فتعرب بحركات مقدّرة : كلمه « و الّا » يعنى و ان يضفن الى الياء ( اگر به ياء اضافه شوند ) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عائد مىباشد .

قوله : اعرابها : يعنى اعراب تثنيه و جمع .

قوله : و قد حوى هذا المثال : كلمه « حوى » يعنى اشتمل ( در بردارد ) .

متن : « 32 »

بالالف ارفع المثنّى و كلا * اذا بمضمر مضافا وصلا

تجزيه و تركيب

بالالف : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « ارفع » .

ارفع : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .