المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٠

مبحث اعراب نيابى ( اعراب بحروف )

كذلك : جارّ و مجرور ، متعلّق به استقرّ ، خبر است براى مبتداء .

و : عاطف .

هن : معطوف است به « اب » و خبرش بقرينه « كذاك » محذوف است .

و : عاطف .

النقص : مبتداء .

فى هذا : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « النقص » .

الاخير : مشار اليه « هذا » .

احسن : خبر است براى مبتداء يعنى « النقص » .

ترجمه :

كلمات : اب ، اخ ، حم و هن نيز همينطور بوده و اعرابشان نيابى است و نقص در لفظ اخير بهتر و نيكوتر مىباشد .

شرح عربى :

اب ، اخ ، حم ، كذاك اى كما تقدّم من ذى و الفم فى الاعراب بما ذكر .

و قيّد فى التّسهيل « الحم » و هو قريب الزّوج بكونه غير مماثل قروا و قرا و خطاء فانّه ان مائل ذلك اعرب بالحركات و ان اضيف .

و فيه انّ الاب و الاخ قد يشدّد آخرهما .

ترجمه و شرح :

مصنّف گويد :

كلمات : اب ، اخ ، حم نيز همچنين مىباشند .

شارح گويد :

يعنى اينكلمات نيز مانند دو لفظ گذشته ( ذو و فم ) بوده و در اعراب بحروف يعنى اعراب نيابى همانند آنها مىباشند .

البتّه مصنّف در كتاب تسهيل لفظ « حم » كه به معناى اقرباى شوهر است را مقيّد نموده و درباره‌اش گفته است به شرطى اين كلمه اعراب بحروف مىگيرد كه مانند « قروا » يعنى حموا و نظير قرا يعنى حما و همچون خطّاءا