المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٩

مبحث اعراب نيابى ( اعراب بحروف )

قوله : بكونه معربا : ضمير در « بكونه » به ذو راجع است .

قوله : و فيه لغات : ضمير در « فيه » به فم عود مىكند .

قوله : بتثليث الفاء : يعنى فاء آن را به ضمّ و فتح و كسر بخوانند .

قوله : مع تخفيف الميم : يعنى ميم را بدون تشديد قرائت كنند .

قوله : منقوصا : يعنى بدون اينكه در آخرش الف باشد .

قوله : او مقصورا : يعنى همان سه وجه قبل با اينفرق كه آخرش الف مقصوره باشد .

قوله : او مع تشديده : يعنى همان شش وجه قبل با اينفرق كه ميم تشديد داشته باشد .

قوله : و اتباعها الميم فى الحركات : ضمير در « اتباعها » به فاء راجع است و مقصود از « حركات » حركات سه‌گانه ضمّه و فتحه و كسره مىباشد .

قوله : كما فعل بعينى « امرء » و « ابنم » : يعنى در ايندو كلمه عين الفعل را در حركات تابع لام الفعل قرار داده‌اند .

قوله : و انّما يعرب بهذا الاعراب : ضمير نائب فاعلى در « يعرب » به فم راجع بوده و مقصود از « هذا الاعراب » اعراب نيابى است .

متن : « 29 »

اب اخ حم كذاك و هن * و النّقص في هذا الاخير احسن

تجزيه و تركيب

اب : مبتداء .

اخ : معطوف به آن بوده كه عاطفش ساقط شده چنانچه « حم » نيز چنين است .