المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٥

اعراب در اسم و فعل مضارع

تجزيه و تركيب

من ذاك : جارّ و مجرور ، متعلّق به استقرّ ، خبر مقدّم مىباشد .

ذو : مبتداء مؤخّر .

ان : شرطيّه .

صحبة : مفعول است براى « ابانا » .

ابانا : فعل شرط و الفش اطلاقى است و تقدير كلام چنين است :

ان ابان ذو صحبة فهو من ذاك .

و الفم : معطوف است به « ذو » .

حيث : ظرفيّه ، مضاف .

الميم : مبتداء .

منه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « بانا » .

بانا : الفش اطلاقى بوده و خبر است براى « الميم » .

ترجمه :

از اين اسماء كلمه « ذو » بوده مشروط باينكه به معناى « صاحب » باشد و نيز از آنها لفظ « فم » است در جائى كه حرف مم از آن حذف گردد .

شرح عربى :

فارفع بواو و انصبنّ بالالف * و اجرر بياء ما من الاسماء اصف

اى اذكر ، من ذاك ، اى من الاسماء الموصوفة ، ذو .

و قدّمه ، للزومه هذا الاعراب و لكن انّما يعرب به ان صحبة ابانا اى اظهر .

و احترز بهذا القيد عن « ذو » بمعنى « الّذىّ » .

و قيّده فى الكافية و العمدة بكونه معربا .

و من الاسماء ، الفم و فيه لغات :