المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢١

اعراب در اسم و فعل مضارع

فعل راجع است .

قوله : و هذا تبيين الخ : شروع است به دفع اشكال مقدّر به شرحى كه نقل شد .

قوله : فلا يكون مع ذكره : ضمير در « لا يكون » و « ذكره » به جرّ راجع است .

قوله : المقصود به : ضمير در « به » به جرّ راجع است .

قوله : لامتناع دخول عامله عليه : ضمير در « عامله » به جزم و درعليه » به اسم راجع است .

متن : « 25 »

فارفع بضمّ و انصبن فتحا و جر * كسرا كذكر اللّه عبده يسرّ

تجزيه و تركيب

ارفع : فعل و فاعل ، به صيغه امر حاضر .

بضمّ : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « ارفع » .

واو : عاطفه .

انصبن : امر حاضر مؤكّد به نون تأكيد خفيفه ، معطوف است به « ارفع » .

فتحا : منصوب بنزع خافض مىباشد و اصل آن « بفتح » است بقرينه بضمّ ، معمول براى « انصبن » مىباشد .

جرّ : به صيغه امر حاضر ، معطوف است به « انصبن » .

كسرا : منصوب بنزع خافض بوده ، عاملش « جرّ » مىباشد .

كذكر اللّه الخ : خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است :

ذلك كذكر اللّه الخ .

ترجمه :

رفع يده به ضمّ و نصب بده البتّه به فتحه و جرّ بده به كسره و مثال اين امور مانند آنچه در مثال ذكر اللّه عبده يسّر آمده است .