المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٠٧

بناء در حروف و اصل در آنها

و الاصل : مبتداء ، معطوف است به « كلّ حرف » .

فى المبنى : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، صفت است براى « الاصل » .

ان يسكّنا : الف آن اطلاقى است ، خبر براى « الاصل » مىباشد .

ترجمه :

و هرحرفى استحقاق بنا داشته و اصل در مبنى آنست كه ساكن باشد .

شرح عربى :

و كلّ حرف مستحقّ للبناء ، وجوبا ، لعدم احتياجه الى الاعراب ، اذ المعانى المفتقرة اليه لا تعتوره .

و نحو : و ليت يقولها المحزون .

على تجرّدها من معنى الحرفيّة و جذبها الى معنى الاسميّة بدليل عدم وفائها لمقتضاها .

و الاصل فى المبنىّ ، اسما كان او فعلا او حرفا ، ان يسكّنا ، لخفّة السّكون و ثقل المبنى .

ترجمه و شرح :

بناء در حروف و اصل در آنها

بناء در حروف و اصل در آنها

مصنّف گويد :

هرحرفى مستحقّ آنست كه مبنى باشد .

شارح گويد :

اينحكم در حروف وجوبى و لزومى مىباشد و دليل آن اينستكه :

حروف احتياج به اعراب ندارند زيرا معانى محتاج به اعراب از قبيل مبتداء قرار گرفتن ، مفعول بودن حال ، تميز ، مضاف اليه ، فاعل واقع شدن و امثال اينها هرگز در حروف نيست از اينرو مقتضى اعراب در حروف وجود ندارد لاجرم مستحيل است بدون مقتضى آنها را اعراب داد .