أنوار الملكوت (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٠

هفت أمر كه براى حصول ملكهء تقوى بايد رعايت شود

سوّم : نگاهداشتن گوش است از هر چه شنيدن آن براى انسان حرام و مكروه شمرده شده ، بلكه شنيدن چيزهاى مباحى كه بر انسان نفعى ندارد . حضرت أميرالمؤمنين عليه السّلام در « نهج البلاغة » به همّام دربارهء صفات متّقين مىفرمايد :

ووَقَفُوا أسْماعَهُمْ عَلَى العِلمِ النّافِعِ لَهُمْ . [ 1 ]

هر چه گفتنش حرام باشد شنيدنش حرامست . بنابراين شنيدن غيبت و نمّامى و نظاير آنها حرام ، و روزه‌دار بايد از آن امساك كند . لذا خداوند بين مستمع دروغ و آكل سُحت را مساوى قرار داده مىفرمايد : سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْت [ 2 ] و پيغمبر صلّى الله عليه و آله فرمودند :

المُغْتابُ و المُستَمِعُ شَرِيكانِ فى الإثْمِ . [ 3 ]

چون ملاك حرمت غيبت كردن و غيبت شنيدن واحد است ، و آن اطّلاع بر قبايح خلق خدا و تيرگى دل بدگوئى كننده و شنونده [ است ] ؛ و چون دل بواسطهء شنيدن سخن محرّم از خدا غافل مىشود و به معنى آن سخن قرار گرفته در افق معناى قبيح مىرود ، لذا براى نگهدارى دل كفّ سمع عما لا يرضى الله به لازم است .

چهارم : نگاهداشتن بقيّهء اعضاء بدن از گناه ؛ مانند دست و پا و پوست بدن

[ 1 ] نهج البلاغة ، محمّد عبده ، ج 2 ، ص 161 : [ و اين جماعت گوش‌هاى خود را فقط در خدمت علومى كه نافع است به كار گرفته‌اند ( به هر سخن بيهوده و لَغْوى گوش فرا نمىدهند ) . مترجم ] [ 2 ] سوره المائدة ( 5 ) آيه 42 : [ آنها جاسوسان دروغ‌زن و خورندگان مال حرامند . ] [ 3 ] كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 215 : [ كسى كه غيبت كند و آنكه اين غيبت را بشنود هر دو در گناه يكسان هستند . مترجم ]