المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — الجزء ١، الصفحة ١٢٢

مسئله دوم

ستّ راجع است .

قوله : و هى الصلبة مطلقا : ضمير [ هى ] بصور اربعه راجع است و كلمه [ مطلقا ] يعنى چه قرار بالوعه بالاتر از چاه بوده و چه پائينتر و چه با هم در يك سطح باشند .

قوله : و هما مساواتهما : ضمير [ هما ] بصورتين راجع بوده و ضمير مجرورى در [ مساواتهما ] به بالوعه و بئر عود مىكند .

متن :

و في حكم الفوقية المحسوسة الفوقية بالجهة : بأن يكون البئر في جهة الشمال ، فيكفي الخمس مع رخاوة الأرض و إن استوى القراران ، لما ورد من أن " مجاري العيون " مع مهب الشمال " .

شرح فارسى :

مرحوم شارح مىفرماين :

و در حكم فوقيت محسوس است فوقيت جهتى يعنى چاه در طرف شمال و بالوعه در جانب جنوب قرار داشته باشد كه در اين فرض اگر زمين سست باشد پنج ذراع كافى است اگرچه بالوعه و چاه از حيث قرار و كف با هم متساوى باشند و دليل آن روايتى استكه فرموده :

جريان آب چشمه‌ها با وزش بادها است .

مؤلف گويد :

فوقيّت و تحتّيت و تساوى به دو نحو ممكنست باشد :

1 - حسّى .

2 - بحسب جهت .

مقصود از حسّى همانست كه در فوق ذكر شد يعنى بالعيان ديده شود كه قرار بالوعه از چاه گودتر يا بالاتر و يا مساوى باشد به شرحى كه در تبصره گفتيم ولى منظور از فوقيّت بحسب جهت آنست كه بگوئيم