بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٠.٩
نظرى بكتاب از نظر سند و متن مندرجات آن
و كشتيهاى بسيار بكره زهره و مريخ فرستاده و تلاش مىكند تا به عمق فضا راه يابد .
و اين تؤريها كه در اخبار است روشنتر از تؤريهاى ماديون بنام امروزه جهانست مانند اسپنسر و ماركس و انگلس و لنين كه درباره پيدايش جهان و پديده‌هاى آن نظريات آنها به حساب يك تؤريهاى دانش‌پژوهى در دانشگاههاى جهان مورد بررسى و انتقاد و يا تاييد است .
زيرا اينها پيدايش جهان و پديده‌هاى آن را بر سه اصل وابسته‌اند :
1 - وجود ماده در سراسر فضاى لايتناهى كه ندانند تا كجا است و بكجا ميرسد .
2 - ذرات ماده از اتم و يا الكترونهاى آن‌كه مايه پيدايش هر پديده هستند باهم تضاد دارند و پيوسته در جوش و خروشند .
3 - در چرخش و جابجا شدن ذرات بيشمار ماده گاهى جهشى رخ ميدهد كه پايه پيدايش پديده‌هاى چشمگير جهانست مانند توده‌هاى نوربخش خورشيدها و سياره‌ها و پيدايش نور و احساس و خرد وو . و .
و اين سه اصل هيچكدام بدليل علمى و تجربه ثابت نشده و قابل ثابت شدن نيست زيرا .
كسى با چشم يا ابزار نتوانسته مايه ماده را ببيند و حقيقت آن را بفهمد و از تجربه‌هاى لابراتوارى بوجود او پى بردند و حدس زدند كه وجود دارد .
و از پديده‌هاى جهانى و فعل و انفعالهاى شيمائى حدس زدند كه ذرات ماده باهم تضاد دارند و از تضاد آنها جوش و خروش كارآمدى پديد شود كه مايه پيدايش پديده‌ها شوند .
و چون اينها همه براى پيدايش مظاهر و خيره‌كننده مادّه رسا نيستند بدنبال علتى انديشيدند و جهش را بميان آوردند .
در اينجا اين پرسشها بميان ميآيد .
1 - ماده چيست و از كجا پيدا شده ؟
2 - چرا ذرات ماده باهم تضاد دارند آيا براى اينست كه در فضاى بىنهايت جاى