بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٣

در شرح اخبار اين باب

به آن كه ازلى بودن مستلزم ابدى بودنست زيرا آنچه قدم آن ثابت باشد عدمش ممتنع است چون به خود موجود است و فنا پذير نيست و دلالت اين عبارات بر ازلى بودن تنها ذات و حدوث هر چه جز او است پوشيده نيست زيرا ذكر اوصاف مشتركه ميان او و خلقش مقام مدح را نشايد .

سپس بدان تصريح كرده كه فرموده اشياء را از اصولى ازلى نيافريده براى ردّ بر حكماء كه بهيولاى قديم معتقدند و ابد روزگار است و دائم و قديم بمعنى ازلى است چنانچه در قاموس آمده و بعضى آن را زمان درازى دانسته كه پايان ندارد و ظاهر آنست كه آن تفسير عبارت نخست است و محتمل است مراد نقشه‌هائى باشد كه خدا اشياء را طبق آن آفريده باشد و آنها را نفى مىكند و در برخى نسخه‌ها « بدية » آمده بر وزن رضى بمعنى نمونه‌هاى پيش از ايجاد كه آن را نفى كرده .

4 - در شرح نهج البلاغه كيدرى است : در خبر آمده كه چون خدا تعالى خواست آسمان و زمين را آفريند گوهر سبزى آفريد . سپس آن را آب كرد و بلرزه آمد ، سپس از آن بخارى برآورد چون دود و از آن آسمان را آفريد چنانچه فرمود « بر آسمان استوار شد و آن چون دودى بود » و آنگاه آن را شكافت و هفت آسمانش ساخت ، سپس از آن آب كفى برآورد و از آن زمين مكه را آفريد سپس همه زمين را از زير كعبه پهن كرد و از اين رو مكه را مادر قريه‌ها ناميدند زيرا مايه همهء زمين است ، سپس از آن زمين هفت زمين برشكافت و ميان هر آسمانى تا آسمانى پانصد سال راه نهاد و همچنان ميان هر زمينى تا زميني ، و همچنان ميان اين آسمان و اين زمين ، سپس فرشته‌اى از زير عرش فرستاد تا زمين را بر شانه و گردن نهاد و دو دست را كشيد تا يكى بمشرق و ديگرى به مغرب رسيد ، سپس براى قرارگاه قدم آن فرشته گاوى از بهشت فرستاد كه چهل هزار شاخ و چهل هزار دست و پا داشت ، و ياقوتى از فردوس اعلى فرستاد و ميان سنام و گوش آن جاى گرفت و دو پاى آن فرشته بر سنام و ياقوت استوار شد و براستى شاخهاى آن گاو در اطراف زمين تا زير عرش برافراشته و سوراخ بينى او برابر زمين است و چون دم برآرد دريا بمد آيد و چون دم فرو كشد