الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٧٦

معناى دوّم انكار ابطالى

برطرف كرديم . . . آية ( 1 و 2 ) از سوره انشراح .

تجزيه وتركيب

همزه : حرف استفهام .

لم : حرف جازم ، عامل ، مبنى .

نشرح : فعل مضارع مجزوم به « لم » صيغه متكلم مع الغير ، از باب منع ، يمنع ثلاثي مجرد ، معلوم ، متعدي .

لك : جار ومجرور ، متعلق به « نشرح » ظرف لغو .

صدرك : مضاف ومضاف‌اليه ، مفعول براي « نشرح » .

قوله : لما كان معناه : ضمير در « معناه » به ألم نشرح راجع بوده واينجمله تعليل است براي ولهذا عطف .

قوله : ومثله : يعنى ومثل ألم نشرح الخ .

قوله : ألم يجدك يتيما : آية ( 6 و 7 ) از سوره ضحى .

تجزيه وتركيب

همزه : حرف استفهام .

لم : حرف جازم .

يجدك : فعل مضارع مجزوم ، مفرد ، مذكر از باب ضرب ، يضرب ومثال واوى ثلاثي مجرد ، معلوم ، متعدي وضمير فاعلى در آن مستتر بوده و « كاف » مفعول اوّل مىباشد .

يتيما : مفعول دوّم .

فاء : عاطفه .

آوى : فعل ماضي ، مفرد ، مذكر ، غائب ، از باب افعال ، متعدي ومفعولش محذوف