الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٣٣٤

وجه چهارم

استفاده شده .

برخى گفته‌اند :

اين لغت ( آمدن أم بجاى الف ولام بر سر أسماء ) مختص است بأسمائي كه لام تعريف در حرف اوّل آنها ادغام نميشود مانند غلام وكتاب ( يعنى حرف اوّل آنها شمسي نيست ) بخلاف رجل وناس ولباس .

ولى برخى از طلايّب يمن براي ما اينطور حكايت نمود كه خود در بلاد أهل يمن شنيده كه ايشان مىگويند :

خذ الرّمح واركب امفرس ( نيزه بگير وبر أسب سوار شو ) .

وشاهد اين لغت بعضي از ايشان بوده وهمگان بآن تفوّه نمىكنند مگر به بيت سابق وحديث مذكور توجه نمىكنى كه « أم » بر سر هم دو اسم ( چه اسمى كه اولش حرف شمسي دارد مانند صيام وسفر وچه اسمى كه اولش حرف قمري دارد نظير « برّ » ) داخل شده پس تفصيلي كه گذشت بنظر صحيح نميرسد .

شرح

قوله : ان تقع زائده : يعنى بودن ونبودن أم در كلام هيچ نقشى نداشته ومعناى كلام با اسقاطش تغييرى نكند .

قوله : يا ليت شعري ولا منجى من الهرم :

تجزيه وتركيب

يا : حرف تنبيه يا حرف نداء ومنادى محذوف است .

ليت : از حروف مشبهة بالفعل .

شعري : مضاف ومضاف‌اليه ، اسم براي « ليت » وخبرش « علىّ حاصل » است كه محذوف مىباشد .

واو : حاليه .