الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٣٢

حرف الف

( أفمن كان على بينة من ربه كمن زيّن له سوء عمله ) .

ترجمه : مصنّف گويد :

ونظير آية شريفه است از نظير حذف معادل همزه قول أبى ذويب هذلى ، وى مىگويد :

دعاني إليها القلب انّى لامره * سميع فما ادرى أرشد طلابها

يعنى : دل من را بطرف أسماء دعوت نمود ، همانا من امر وفرمان دل را شنيده واطاعتش مىكنم ، پس نميدانم آيا طلب نمودن أسماء راه صحيح وهدايت است يا گمراهى مىباشد .

تقدير اين عبارت : أرشد طلابها أم غىّ مىباشد پس معادل همزه يعنى « أم غىّ » حذف شده است .

ونظير آن است از نظر آمدن خبر كلمه « خير » وقرار گرفتنش پيش از لفظ « أم » آية أفمن يلقى في النّار خير أم من يأتي آمنا يوم القيامة .

( آيا كسيكه در آتش دوزخ انداخته شود بهتر است يا آنكه روز قيامت مىآيد در حاليكه از عذاب الهى در أمان مىباشد ) .

شاهد در لفظ « خير » است كه خبر براي « من » بوده وپيش از « أم » قرار گرفته همانطوريكه در آية سابق الذكر اينطور بود منتهى در آنجا « خير » محذوف ولى در اينجا مذكور مىباشد .

سپس مصنّف مىگويد :

وميتوانى بگوئى در بيت قبلي نيازى به تقدير معادل همزه نيست زيرا گفتن « ما ادرى هل طلا بها رشد » صحيح است بدون تقدير « أم غىّ » يعنى مىگوئيم همزه در اينجا بمعناى « هل » وبراي تصديق است وبا اينفرض آوردن معادل براي همزه ممتنع