الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٣١٣

نقل ابن شجرى ورأى بصريّين

پوست مملّو از كاه را در مقابل مادة شتر ( مادر حيوان ) گذارده تا آنرا بوئيده وبواسطة اينكه بوى بچه‌اش به مشامش ميخورد بآن شير دهد ، پس ناقة يكبار بآن ميل كرده وشير داده ويكبار از آن اظهار نفرت كرده واز شير دادن امتناع مىورزد .

اين بيت را در حق كسى انشاء مىكنند كه وعده داده كار نيكى انجام دهد ولى بوعده‌اش وفاء نكرده چونه قلبش متمايل بضدّ آن است .

شرح

قوله : في قول الأخطل : وى عبارتست از غياث بن غوث كه از شعراى عصر أموي محسوب مىشود .

قوله : كذبتك عينك أم رأيت بواسط الخ :

تجزيه وتركيب

كذبتك : فعل ومفعول ، فعل ماضي ، مفرد ، مؤنث ، غائب ، ثلاثي مجرد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدي ، معلوم .

عينك : مضاف ومضاف‌اليه ، فاعل براي « كذبت » .

أم : حرف عاطف بمعناى « بل » .

رايت : فعل وفاعل ، معطوف به « كذبتك » .

باء : بمعناى « في » .

واسط : مجرور به « باء » .

غلس : مضاف ، مفعول‌فيه .

الظلام : مضاف‌اليه .

من الرباب : جار ومجرور ، متعلق به « رأيت » .

خيالا : مفعول براي « رأيت » .