الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٣٠٢

مسئله نحوى

ترجمه :

مسئله نحوى

مسئله نحوى

در پاره‌اى عبارات أهل لسان اينطور شنيده شده كه أم متصله ومعطوفش را حذف مىكنند مانند آنچه در قول هذلى آمده :

دعاني إليها القلب انّى لامره * سميع فما ادرى ارشد طلابها

مؤلّف گويد :

قبلا ترجمه اين بيت گذشت لذا از تكرار آن خوددارى مىكنيم .

تقدير آن أرشد طلابها أم غىّ مىباشد .

البتة أدباء تقدير اين كلام را چنين دانسته‌اند ولى همانطورى كه قبلا گذشت ما در آن بحث ومناقشه داريم .

بعضي از أهل أدب اجازه داده‌اند كه معطوف به « أم » حذف شود بدون « أم » لذا در ذيل فرموده حقتعالى :

أفلا تبصرون أم ( آيا پس بينا نميشويد يا . . . )

گفته است :

بر كلمه « أم » بايد وقف نمود وتقدير آن :

أفلا تبصرون أم تبصرون مىباشد وبعد از « أم » ابتداء كلام شروع شده و « انا خير » مبتدأ وخبر مىباشد .

مصنّف مىگويد :

اينمقاله باطلست زيرا حذف معطوف بدون عاطف تا بحال شنيده نشده لذا در آية شريفه مىگوئيم معطوف جمله « انا خير » مىباشد ووجه معادله بين اينجمله وجمله قبل از آن اينستكه أصل كلام چنين بوده :

أفلا تبصرون أم تبصرون .

سپس جمله اسميه « انا خير » بجاى جمله فعليه يعنى « أم تبصرون » قرار داده شد

و