الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٧٩

نظر سهيلى وگفتار أو

قوله : ومنه « بلغني انّك في الدار : ضمير در « منه » به خبر مشتق راجع است .

قوله : لانّ الخبر في الحقيقة الخ : علّت است براي اينكه چطور خبر در اينمثال مشتق است .

قوله : قدّر بالكون : ضمير نائب فاعلى در « قدّر » به مصدر مؤوّل راجعست .

قوله : وزعم السهيلي الخ : سهيلى شهرت عبد الرحمن بن عبد اللّه است كه از اهالى سهيل مىباشد ، وى از حفّاظ قرآن وعالم به لغت واخبار است واز وى كتاب الرّوض الانف في شرح السّيرة النبوية وامالى السّهيلى در علم نحو ولغت وحديث وفقه بجاى مانده است .

قوله : لانّها ابدا مع الفعل المتصرف : ضمير در « لانّها » به ان راجع است .

قوله : وانّ المشدّدة انّما تؤول بالحديث : بنابراين وقتي مىگويند : علمت انّ زيدا قائم معنايش اينستكه : علمت هذا الحديث .

قوله : وهو قول سيبويه : ضمير « هو » به گفتار سهيلى راجع است .

قوله : ويؤيّده : ضمير منصوبى به قول سيبويه راجع است .

قوله : انّ خبرها : يعنى خبر « انّ » مشدّده .

قوله : اسما محضا : يعنى اسمى كه قابل تأويل بمصدر بردن نمىباشد .

قوله : انتهى : يعنى انتهى كلام السهيلي .

قوله : وقد مضى الخ : كلام مصنّف است در تضعيف گفتار سهيلى .

قوله : انّ هذا يقدّر بالكون : مشاراليه « هذا » اسم محضى است كه خبر براي انّ واقع شود .

قوله : بالاتّفاق : در مقابل « انّ » مكسوره كه مخفّف واقع شدنش محلّ اختلاف است .

قوله : الثاني : يعنى قسم دوّم از دو قسم « انّ » .

قوله : وما يشعركم انّها الخ : آية ( 109 ) از سوره انعام .

تجزيه وتركيب

ما : حرفيه ، استفهاميه ، غير عامل ، مبنى .