الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٦٦
[ كلمه « الايْن ]
شد : انّ يوم الخميس ( روز پنجشنبه ناله شد ) .
ومحتمل است اين لفظ فعل امر مفرد مذكر حاضر باشد از مادة « اينن » يا فعل امر جمع مؤنث باشد از مادة « الأين » يا « آن » بمعناى نزديك شد چنانچه ممكن است صيغه امر حاضر ، مفرد ، مؤنث ، مؤكد به نون تأكيد از مادة « وأي » بمعناى وعد باشد همچون قول شاعر كه مىگويد :
انّ هند المليحة الحسناء * واي من أضمرت لخل وفاء
يعنى : وعده بده البتة البتة اى هندى كه نمكين وزيباروى هستى وعده‌اى همچون وعده كسيكه در دل گرفته براي دوستش وفاء به عهد نمايد .
شاهد در « انّ » است كه صيغه مفرد مؤنث امر حاضر از مادة « وأي » بمعناى وعد مىباشد .
وقبلا شرح آن گذشت .
واحتمال دارد لفظ « انّ » مركب باشد از « ان » نافيه و « انا » همچون كلام برخى كه مىگويند : انّ قائم .
أصل آن : ان انا قائم بوده پس در آن آنچه شرحش قبلا گذشت عملي گرديد .
بنابراين اقسام انّ ده‌تا مىشود كه هشت‌تاى آن گفته شد ودوتاى ديگر عبارتند از :
انّ مؤكده وانّ جوابيّه .
[ كلمه « الايْن ]
[ كلمه « الايْن ]
تنبيه ديگر
در كتاب صحاح اللّغة آمده است :
الأين يعنى به سختى انداختن .
أبو زيد مىگويد :
از اين مادة هيچ فعلى بنا نميشود ولى در اين مقاله اختلاف است .
پايان كلام أبو زيد