الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٤٨

جواب از استدلال به بيت وحديث

عمرو بن أبي ربيعه مخزومى وارد شده :

إذا اسودّ جنح اللّيل فلتأت ولتكن * خطاك خفانا ، ان حرّاسنا أسد

يعنى : هرگاه تاريك گردد پاره‌اى از شب پس بايد تو بنزد ما بيائى ولازم است با گامها وقدمهاى آهسته آئى زيرا محافظين ما شجاعانى همچو شيران مىباشند .

شاهد در « ان » است كه هم به اسم يعنى « حرّاسنا » وهم به خبر يعنى « أسدا » نصب داده است .

ودر حديث نيز آمده :

انّ قعر جهنم سبعين خريفا ( گودى دوزخ بمقدار هفتاد سال راه مىباشد ) .

در اين عبارت « ان » به اسم ( قعر ) وخبر ( سبعين ) نصب داده است .

جواب از استدلال به بيت وحديث

جواب از استدلال به بيت وحديث

مصنّف گويد :

از بيت عمرو بن ربيعه اينطور جواب داده شده كه « أسدا » خبر « انّ » نبوده بلكه حال است وخبر محذوف مىباشد وتقدير كلام چنين است :

انّ حرّاسنا تلقاهم أسدا ( بدرستيكه ملاقاة مىكنى با محافظين ما درحاليكه شيران ودليرانند ) .

واز حديث جوابي كه داده شده اينست :

كلمه « قعر » مصدر است از « قعر البئر » يعنى به ته چاه رسيدم وسبعين ظرف ومفعول‌فيه مىباشد وتقدير عبارت چنين است :

انّ بلوغ قعرها يكون في سبعين عاما ( همانا رسيدن به ته دوزخ در فاصله هفتاد سال مىباشد ) بنابراين « سبعين » خبر نبوده بلكه متعلّق است به خبر يعنى « يكون » .

سپس مصنّف مىگويد :