الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٤٣

4 - لئلّا

جمله متعرضه مىباشد .

3 - إذ

3 - إذ

معناى سوّم عبارتست از « إذ » چنانچه اينمعنا از برخى أدباء در ذيل « ان » مكسوره قبلا نقل گرديد وهمين معنا را بعضي از أهل أدب در ذيل فرموده حقتعالى كه ذيلا نقل مىگردد قائل شده‌اند :

بل عجبوا ان جائهم منذر منهم ( بلكه تعجّب كردند زمانيكه ترساننده‌اى از ايشان نزدشان آمد ) ونيز در آية شريفه :

يخرجون الرّسول وايّاكم ان تؤمنوا ( بيرون مىكنند رسول وشما را زمانيكه باو گرويديد ) .

وهمچنين در قول شاعر :

أتغضب ان اذنا قتيبة حزتا الخ .

ولى حق اينستكه « ان » در تمام اين أمثلة وعبارات مصدريّه بوده وقبل از آن لام علّت مقدّر است .

4 - لئلّا

4 - لئلّا

معناى چهارم عبارتست از اينكه « ان » بمعناى « لئلّا » باشد .

اينمعنا را بعضي در ذيل آية شريفه‌اى كه ذيلا نقل مىشود قائل شده‌اند :

يبيّن اللّه لكم ان تضلّوا ( آشكار وبيان مىكند براي شما خداوند تا گمراه نشويد ) .

ونيز لفظ « ان » در قول عمرو بن كلثوم تغلبى را بر همين معنا حمل كرده‌اند :

نزلتم منزل الأضياف منّا * فعجّلنا القرى ان تشتمونا

يعنى : فرود آمديد شما منزل نزديكى را مانند منزل ميهمانها پس تعجيل نموديم در كشتن شما تا شما ما را نكشيد .

ولى حق اينستكه « ان » در آية شريفه وبيت مصدريّه بوده وأصل آن در آية :