الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٣٩

توجيه ابن حاجب ومناقشه مصنّف در آن

قوله : فقرىء بالوجهين : يعنى بفتح همزه وبكسر آن .

قوله : ان تضلّ أحدهما : آية ( 282 ) از سوره بقره .

قوله : ولا يجرمنّكم شنآن قوم : آية ( 2 ) از سوره مائده .

تجزيه وتركيب

لا : ناهيه .

يجرمنكم : فعل مضارع با مفعولش ومؤكّد به نون تأكيد ثقليه ، صيغه مفرد ، مذكر ، غائب ثلاثي مجرد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدي ، معلوم .

شنآن : فاعل براي « يجرمنكم » ، مضاف .

قوم : مضاف‌اليه .

ان : مخفّفه از مثقله وضمير منصوبى محذوف اسمش مىباشد .

صدّوكم : فعل وفاعل ومفعول ، ماضي ، صيغه جمع ، مذكر ، غائب ، ثلاثي مجرد از باب نصر ، ينصر ، مضاعف ، متعدي ، معلوم وجمله « ان صدوكم » صفت است براي « قوم » .

قوله : افنضرب عنكم الذكر : آية ( 5 ) از سوره زخرف .

قوله : وقد مضى انّه روى بالوجهين : ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مىباشد .

قوله : ابا خراشة امّا أنت ذا نفر الخ :

تجزيه وتركيب

ابا خراشه : مناداى مضاف ، منصوب ، حرف نداء محذوف است .

اما : مركّب از « ان » شرطية و « ماء » زائده .

أنت : اسم است براي « كنت » محذوف .

ذا نفر : مضاف ومضاف‌اليه ، خبر براي « كان » محذوف .