الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ٢٢٧

وجه چهارم از اقسام « ان » حرفيّه

اين اشكالى ندارد زيرا « من » و « باء » جارّه نيز وقتي زائده باشند به اسم جرّ مىدهند وكسى اينمعنا را در ايندو حرف مستبعد نشمرده است .

قوله : وجعل منه : ضمير فاعلى در « جعل » به اخفش راجع بوده وضمير مجرورى در « منه » به زائده بودن « ان » در غير مواضع چهارگانه برمىگردد .

قوله : وما لنا ان لا نتوكّل على اللّه : آية ( 12 ) از سوره إبراهيم .

تجزيه وتركيب

ما : از حروف مشبهة به ليس ، عامله ، مبنى .

لنا : جار ومجرور ، متعلق به « استّقر » ، خبر براي « ما » .

ان : مصدريه .

لا نتوكل : مضارع منفى ، صيغه متكلم مع الغير ، ثلاثي مزيد ، از باب تفعّل وضمير « نحن » در آن مستتر بوده وفاعلش مىباشد ، در تأويل مصدر اسم است براي « ما » وتقدير كلام : ما عدم التوكل على اللّه لنا .

على اللّه : جار ومجرور ، متعلق به « لا نتوكل » .

قوله : وما لنا ان لا نقاتل في سبيل اللّه : آية ( 246 ) از سوره بقره .

تجزيه وتركيب

ما : از حروف مشبهة به ليس ، عامله ، مبنى .

لنا : جار ومجرور ، متعلق به « استقر » خبر براي « ما » .

ان : مصدريه .

لا نقاتل : مضارع منفى ، صيغه متكلم مع الغير ، ثلاثي مزيد ، از باب مفاعله وضمير « نحن » در آن مستتر بوده وفاعلش مىباشد ، در تأويل مصدر ، اسم است براي « ما » . وتقدير كلام : ما عدم المقاتلة في سبيل اللّه لنا .

في : حرف جار .