الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٨٢

قسم اوّل از اقسام « ان » حرفيّه

هذا : اسم اشاره ، مفرد ، مذكر ، معرفه ، مبنى ، اسم براي « كان » .

القرآن : مشاراليه « هذا » .

ان : حرف ناصب ، عامل ، مبنى .

يفترى : فعل مضارع ، صيغه مفرد ، مذكر ، غائب از ثلاثي مزيد ، باب افتعال ، مجهول وضمير مستتر در آن نائب فاعلش ميباشد ، منصوب به « ان » خبر براي « كان » .

قوله : يقولون نخشى ان تصيبنا دائرة : آية ( 52 ) از سوره مائده .

تجزيه وتركيب

يقولون : فعل مضارع ، صيغه جمع ، مذكر ، غائب از ثلاثي مجرّد باب نصر ، ينصر متعدي ، معلوم ، ضمير جمع فاعل آن مىباشد ، معرب .

نخشى : فعل مضارع ، صيغه متكلم مع الغير از ثلاثي مجرد باب علم ، يعلم ، لازم معلوم ، معرب وضمير « نحن » در آن مستتر است باستتار وجوبي وفاعلش مىباشد واين جمله فعليه مفعول يعنى مقول است براي « يقولون » .

ان : حرف ناصب ، عامل ، مبنى .

تصيبنا : فعل مضارع وضمير « نا » ضمير متصل منصوبى است كه مفعولش مىباشد ، منصوب به « ان » در تأويل مصدر بوده ومصدر مجرور است به حرف جارّ محذوف وتقدير : نخشى من إصابة دائرة مىباشد .

دائرة : فاعل است براي « تصيبنا » .

قوله : فأردت ان أعيبها : آية ( 79 ) از سوره كهف .

تجزيه وتركيب

أردت : فعل ماضي ، صيغه متكلم وحده ، ثلاثي مزيد از باب افعال ، متعدي ، معلوم ، ضمير « ت » ضمير متصل مرفوع وفاعل آن مىباشد .

ان : حرف ناصب ، عامل ، مبنى .