الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٧١

قسم اوّل از اقسام « ان » حرفيّه

البتة اينكه گفته شد « ان » در اينكلمات ضمير مخاطب است طبق نظريّه جمهور بوده كه مىگويند ضمير لفظ « ان » مىباشد و « تاء » حرف خطاب است .

حرف بر چهار قسم است :

قسم اوّل از اقسام « ان » حرفيّه

قسم اوّل از اقسام « ان » حرفيّه

قسم اوّل آنستكه حرف مصدري وناصب فعل مضارع باشد وآن در دو موضع واقع ميشود :

موضع اوّل : در ابتداء كلام وآن در موضع رفع ميباشد مانند :

وان تصوموا خير لكم ( گرفتن روزه براي شما بهتر است ) .

ونظير :

وان تصبروا خير لكم ( صبر نمودن براي شما بهتر است ) .

ومثل :

وان يستعففن خير لهنّ ( عفّت وپاكدامنى زنان براي ايشان بهتر است ) .

وهمچون :

وان تعفوا أقرب للتقوى ( عفو وبخشيدن شما به تقوى وپرهيزكارى نزديك‌تر است ) .

در اين چهار مثال لفظ « ان » با فعل مضارعى كه بعدش قرار گرفته بمصدر تأويل رفته ومبتدأ مىباشد لذا در محل رفع قرار گرفته وتقدير كلام در اين أمثلة چنين است :

تقدير مثال اوّل : صومكم خير لكم .

تقدير مثال دوّم : صبركم خير لكم .

تقدير مثال سوّم : استعفافهنّ خير لهنّ .

تقدير مثال چهارم : عفوكم أقرب للتّقوى .

سپس مصنّف مىگويد :

زجّاج اينطور پنداشته كه آية شريفه :