الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٦٨

جواب جمهور از استدلال كوفيّون

بعد از « ان » قرار مىگيرد .

قوله : وأجاب الجمهور : يعنى كسانيكه به آمدن « ان » بمعناى « إذ » قائل نيستند .

قوله : بانّه شرط : ضمير در « بانّه » به قوله تعالى راجع است .

قوله : والالهاب : عبارت ديگر وعطف تفسير است براي « تهييج » .

قوله : وعن آية المشيئة : مقصود آية شريفه : لتدخلنّ المسجد الحرام الخ مىباشد .

قوله : بان أصل ذلك الشرط : مشاراليه « ذلك » قوله تعالى « ان شاء » مىباشد .

قوله : أو ان ذلك من كلام رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله وسلم : مشاراليه « ذلك » قوله تعالى « ان شاء » مىباشد .

قوله : لنا ذلك : مشاراليه « ذلك » كلام رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله وسلم مىباشد .

قوله : إذ الافتخار بذلك : مشاراليه « ذلك » حزّ اذني قتيبة مىباشد .

قوله : إذ ما ايتسبنا لم تلدني لئيمة الخ :

تجزيه وتركيب

إذا : شرطيّه زمانيه ، ظرف مستقبل .

ما : زائده .

انتسبنا : فعل ماضي ، صيغه متكلم مع الغير ، ثلاثي مزيد از باب افتعال شرط براي « إذا » .

لم : حرف جازم ، عامل ، مبنى .

تلدني : فعل مضارع مجزوم ، ياء ضمير منصوب ومفعول آن مىباشد .

لئيمة : فاعل است براي « لم تلدني » .

واو : عاطفه .

لم تجدني : فعل مضارع مجزوم با فاعلش معطوف است به لم تلدني .

من : حرف جارّ ، عامل ، مبنى .

ان : حرف ناصب ، عامل ، مبنى .