الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٦٥

جواب جمهور از استدلال كوفيّون

است كه موجب حصول عار وننگ مىباشند .

اين بيت اگر محمول بر اقامه سبب مقام مسبب باشد تقديرش ان يفتخروا بسبب قتلك بوده واگر بر معناى تبيّن حمل گردد معنا ان يتبيّن انّهم قتلوك مىباشد .

شرح

قوله : فزعم قطرب : اسم وى محمّد بن مستنير ولقب وى همين نام يعنى قطرب است أو از شاگردان سيبويه بوده ولقب مزبور را از طرف أستاذ اتخاذ كرده است .

قوله : انّها قد تكون بمعنى قد : ضمير در « انّها » به « ان » راجع است .

قوله : ان نفعت الذكرى : آية ( 9 ) از سوره أعلى .

تجزيه وتركيب

ان : بمعناى « قد » .

نفعت : فعل ماضي ، مفرد ، مؤنث ، غائب ، ثلاثي مجرد ، از باب منع ، يمنع ، لازم ، معلوم .

الذكرى : فاعل براي « نفعت » .

قوله : انّها تكون بمعنى إذ : ضمير در « انّها » به « ان » راجع است .

قوله : وجعلوا منه : ضمير در « منه » به كون « ان » بمعنى إذ راجع است .

قوله : واتّقوا اللّه ان كنتم مؤمنين : آية ( 57 ) از سوره مائده .

تجزيه وتركيب

اتقوا : فعل امر ، جمع ، مذكر ، حاضر ، ثلاثي مزيد ، از باب افتعال ، متعدي وضمير جمع فاعل آن است .

اللّه : مفعول براي « اتّقوا » .

ان : حرف شرط .