الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٦١

دو معناى ديگر براي « ان »

وعلى الوجهين يتخّرج قول الآخر :

30 - إن يقتلوك فإنّ قتلك لم يكن * عارا عليك ، وربّ قتل عار

أي إن يفتخروا بسبب قتلك ، أو إن يتبين أنهم قتلوك .

ترجمه :

دو معناى ديگر براي « ان »

دو معناى ديگر براي « ان »

سپس مصنّف مىگويد :

دو معناى ديگر بر چهار معناى مذكور اضافه كرده‌اند وشرح آندو اينستكه :

قطرب پنداشته است كه « ان » گاهى بمعناى « قد » مىباشد چنانچه در آية شريفه :

ان نفعت الذّكرى قبلا گذشت وگفتيم لفظ « ان » بمعناى « قد » مىباشد .

وكوفيّون گمان كرده‌اند كه « ان » بمعناى « إذ » مىباشد ودو آية شريفه ذيل را از همين قسم دانسته‌اند :

الف : واتّقو اللّه ان كنتم مؤمنين ( بترسيد از مخالفت با حقتعالى زمانيكه ايمان داريد ) .

ب : لتدخلنّ المسجد الحرام ان شاء اللّه آمنين ( هرآينه البتة البتة داخل مسجد الحرام ميشويد زمانيكه خداوند بخواهد درحاليكه ايمان داريد ) .

وهمچنين فرموده پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلم از همين قبيل است :

وانّا ان شاء اللّه بكم لاحقون ( بدرستيكه ما زمانيكه خداوند بخواهد بشما ملحق ميشويم ) .

وأمثال اين عبارات از جملاتيكه فعل در آن محقّق الوقوع است .

ونيز كوفيون قول فرزدق را از همين قبيل قرار داده‌اند :

أتغضب إن أذنا قتيبة حزّتا * جهارا ، ولم تغضب لقتل ابن خازم ؟