الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٥٩

وجه چهارم

وجوبي .

ان : ناصبه ، عامل ، مبنى .

تناى : منصوب به « ان » فعل با ناصبش در تأويل مصدر مجرور به من مقدر لذا منصوب بنزع خافض مىباشد .

النوى : فاعل است براي « تناى » .

باء : بمعناى « من » .

غضوبا : مجرور به من ، متعلق به « تناى » .

قوله : وقبل مدّة الانكار : مقصود الف است كه در مقام انكار مطلبي از آن استفاده ميشود .

قوله : يقال له : ضمير در « له » به رجل راجع است .

قوله : اتخرج الخ : اينكلامى است كه بآن مرد گفته شده .

قوله : أإنا انيه : مقصود از « مدة الانكار » ياء در « انيه » است كه در أصل الف بوده وچون بين آن ونون « ان » التقاء ساكنين واقع شد نون را كسره داده وبدينوسيله الف ما قبل مكسور را به ياء قلب نمودند .

قوله : على خلاف ذلك : مشاراليه « ذلك » خروج مىباشد .

قوله : انّها تزاد بعد لمّا الايجابيّه : ضمير در « انّها » به ان راجع است .

قوله : وانّما تلك ان المفتوحة : مشاراليه « تلك » زائده آمدن بعد از لمّا ايجابية مىباشد .

متن : وزيد على هذه المعاني الأربعة معنيان آخران ، فزعم قطرب أنها قد تكون بمعنى قد كما مر في ( إن نفعت الذكرى ) ، وزعم الكوفيون أنها تكون بمعنى إذ ، وجعلوا منه ( واتقو اللّه إن كنتم مؤمنين ) ، ( لتدخلنّ الحرام إن شاء اللّه آمنين ) ، وقوله عليه الصلاة السلام « وإنّا إن شاء اللّه بكم لاحقون » ، ونحو