الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٢٢

وجه اوّل

بايشان متمايل خواهم شد ) .

شاهد در كلمه « الّا » است كه « ان » ولاء نافيه بوده نه الّا استثنائيه .

سپس مصنّف ميگويد :

شنيده‌ايم كسيكه ادّعاى فضل ودانش داشت سؤال نمود :

كلمه « الّا » در « الّا تفعلوه » چه استثنائي است آيا متصل است يا منقطع .

شرح

قوله : ان ينتهوا يغفر لهم : آية ( 39 ) از سوره انفال .

تجزيه وتركيب

ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .

ينتهوا : فعل مضارع ، صيغه ، جمع ، مذكر ، غائب ، از باب افتعال معرب ، مجزوم به « ان » فعل شرط ، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار جائزى .

يغفر : فعل مضارع ، صيغه مفرد ، مذكر ، غائب ، ثلاثي مجرد از باب ضرب ، يضرب ، متعدي ، مجهول ، جواب شرط ، مجزوم به « ان » .

لهم : جار ومجرور ، متعلق به « يغفر » ، ظرف لغو ، محلّا مرفوع بوده تا نائب فاعل براي « يغفر » باشد .

قوله : وان تعودوا نعد : آية ( 19 ) از سوره انفال .

تجزيه وتركيب

ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .

تعودوا : فعل مضارع ، صيغه جمع ، مذكر ، حاضر ، ثلاثي مجرد ، از باب نصر ، ينصر ، أجوف واوى ، معرب ، مجزوم به « ان » فعل شرط ضمير جمع فاعل آن است .

نعد : فعل مضارع ، صيغه متكلّم وحده ، معلوم ، جواب شرط ، مجزوم به « ان » لازم ، معلوم .