الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٢١

وجه اوّل

تنصروه فقد نصره اللّه ) ، ( إلّا تنفروا يعذبكم ) ، ( وإلّا تغفر لي وترحمني أكن من الخاسرين ) ( وإلا تصرف عني كيدهنّ أصب إليهن ) وقد بلغني أن بعض من يدعي الفضل سأل في ( إلّا تفعلوه ) فقال : ما هذا الاستثناء ؟ أمتصل أم منقطع ؟ .

ترجمه :

ان

كلمه « ان » بكسر همزه وتخفيف نون داراى چهار وجه مىباشد :

وجه اوّل

وجه اوّل

وجه اوّل آنستكه شرطيّه باشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :

ان ينتهوا يغفر لهم ( اگر از آنچه كرده‌اند بازگردند آمرزيده شوند ) .

شاهد در كلمه « ان » است كه شرطيّه مىباشد .

ومانند :

وان تعودوا نعد ( اگر بازگرديد ما نيز بازمىگرديم ) .

شاهد در كلمه « ان » است كه شرطيّه مىباشد .

وگاهى « ان » با لاء نافيه مقرون گشته وكسيكه أهل اطّلاع نيست آنرا « الّا » استثنائيه مىپندارد مانند :

الّا تنصروه فقد نصره اللّه ( اگر كمك نكنيد أو را پس حقتعالى كمكش مىكند ) .

شاهد در كلمه « الّا » است كه « ان » و « لاء نافيه » بوده نه الّا استثنائيه .

ونظير :

والّا تغفر لي وترحمني أكن من الخاسرين ( واگر مرا نيامرزى وترحّم نكنى از زيان‌كاران مىباشم ) .

شاهد در « الّا » است كه « ان » و « لاء » نافيه است نه الّا استثنائيه .

ومثل :

والّا تصرف عنّى كيدهنّ أصب اليهنّ ( اگر حيله ومكر زنان را از من دور نكنى