الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١١

[ خطبه كتاب ]

قوله : كشذرة من عقد نحر : كلمه « شذره » يعنى قطعه كوچك از طلا پيش از آنكه ذوبش نموده واز آن زينت‌آلات بسازند و « عقد » گلوبند و « نحر » گودى گلو را گفته كه گلوبند روى آن قرار مىگيرد .

قوله : وها انا بائح : كلمه « ها » تنبيه بوده و « بائح » يعنى ظاهر وآشكاركننده .

قوله : بما أسررته : يعنى آنچه را بيان نكرده‌ام .

قوله : لما قررّته : يعنى آنچه را كه در ذهن خود مقرر وثابت كرده‌ام .

قوله : واضع فرائده : كلمه « فرائد » جمع فريده بوده بمعناى درّهاى گرانبها ومقصود از آن مطالب نفيس وپرارزش علم نحو مىباشد .

قوله : على طرف الثمام : ثمام گياهى است كه در أطراف خانه‌ها رويش پيدا مىكند .

قوله : المام : يعنى توجّه ودقت .

قوله : سائل من حسن خيمه : كلمه « خيم » يعنى طبيعت وسرشت .

قوله : اديمه : مقصود « قلبه » مىباشد .

قوله : إذا عثر : يعنى إذا اطّلع .

قوله : طغى به القلم : يعنى اشتباهى كه سبب قلم رخ داده .

قوله : أو زلت به القدم : يعنى لغزشى كه ناشى از خطاء فكر مىباشد .

قوله : ان يغتفر ذلك : مشاراليه « ذلك » اشتباه قلمي ولغزشى فكرى مىباشد .

قوله : من الشريد : يعنى مطالب پراكنده در كتب .

قوله : ارحته : يعنى راحت كردم أو را .

قوله : وصيرت القاصي : قاصى مطالب دور از ذهن را گويند .

قوله : من كثب : يعنى من قريب .

قوله : انّ الجواد : يعنى أسب تندرو وراهوار .

قوله : قد يكبو : يعنى گاهى بزمين مىخورد .

قوله : الصارم : يعنى شمشير تيز .

قوله : قد ينبو : يعنى گاهى كند مىشود .