الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — الصفحة ١٠٨

مسئله دوّم در بيان معناى اذن

قوله : وعلى القول الاوّل : يعنى اينكه اذن حرف باشد .

قوله : لا ان مضمرة بعدها : يعنى بعد اذن .

قوله : فقال الشلوبين : شلوبين عبارتست از عمر بن محمّد اندلسي يكى از أئمة نحو ولغت مىباشد .

قوله : أبو على الفارسي : نام وى حسن بن أحمد بوده ودر عصر سيف الدّوله وعضد الدّوله مىزيسته از وى كتبي در علم أدب همچون ايضاح وتذكره بيادگار مانده .

قوله : يدليل انّه يقال لك : ضمير در « انّه » بمعناى شأن مىباشد .

قوله : فالاوّل كقوله : مقصود از « فالاوّل » جواب بودن اذن است براي ان ولو ظاهره .

قوله : لئن عادلى عبد العزيز بمثلها :

تجزيه وتركيب

لام : موطئه براي قسم ، غير عامله ، زائده .

ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .

عاد : فعل ماضي ، مفرد ، مذكر ، غائب ، ثلاثي مجرد ، از باب نصر ، ينصر ، لازم ومتعدي استعمال ميشود ودر اينجا متعدي است .

لي : جار ومجرور ، متعلق به « عاد » فعل شرط ، محلّا مجزوم است .

عبد العزيز : مضاف ومضاف‌اليه ، علم است براي شخص معروف ، فاعل براي « عاد » .

با : ممكنست زائده باشد در صورتيكه « عاد » متعدي باشد واگر « عاد » لازم استعمال شده باشد البتة باء براي تعديه است .

مثلها : مجرور به « باء » .

واو : عاطفه ومعطوف عليه « عاد » مىباشد .

امكننى : فعل وفاعل ومفعول .

منها : جار ومجرور ، متعلق به « امكننى » .

اذن : جواب براي « ان » .