بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٢
باب 59 در باره بيم و اميد و حسن ظن به خدا و گمان لطف و كرم از خداوند متعال داشتن
الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً . از فتن و حوادثى كه هنگام وقوع فقط دامنگير ستمكاران از شما نخواهد شد بترسيد و بپرهيزيد گفته شده يعنى كارهائى كه عواقب شوم آن عمومى است بد و خوب را فرا ميگيرد نظير سستى و مسامحه در امر بمعروف و نهى از منكر و اختلاف و تشتت كلمه و بدعت در دين . عياشى در ذيل تفسير اين آيه گفته كه پس از رحلت و وفات پيغمبر مردم دچار فتنه‌اى شدند و اختلاف نظر در اجتماع مسلمين پديد آمد و اين آزمايشى بود كه مسلمانان با او مواجه شدند تا بالاخره از على عليه السّلام دست برداشته و با ديگران بيعت كردند با اينكه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله مكرر توصيه و دستور فرموده بود كه از على و اوصياء بعد از او عليهم السّلام متابعت نمايند و در مجمع نقل كرده كه على عليه السّلام و حضرت باقر عليه السّلام
لتصيبنّ
قرائت نموده‌اند - فتنه‌اى كه قطعا گريبان ستمكاران را فرا ميگيرد فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ يعنى اگر بعقاب و ثواب الهى ايمان و اعتقاد داريد و دلالت بر اين دارد كه خوف و خشيت از خدا از لوازم ايمان است وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ يعنى در تمام جهات دينى فقط از خدا ميترسند و رضا و خشنودى حق را بر رضاى ديگران مقدم ميدارند چون ترس از خطر يك امر فطرى و جبلّى است كه عاقل و خردمند نميتواند مراعات اين خوف را نكند و در مجمع گفته يعنى از احدى از مخلوقين جز از خدا ترسى ندارند و اين در ذيل جمله قبلى است كه فرمود أَ تَخْشَوْنَهُمْ يعنى اگر از مردم خوف و ترس داشته باشيد پس لا بد با اين مردم در موضوع شرك برابرى داريد ( آنها مشرك شما هم مشرك هستيد ) .
همچنان كه فرموده : فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ - هنگامى كه دستور جهاد بر آنها صادر مىشود از كفار ميترسند همان طورى كه از خدا ميترسند - پس در موضوع ترس خدا و غير خدا را شريك هم نموده‌اند .
و كذلك مثل گرفتن پيشينيان است أَخْذُ رَبِّكَ إِذا أَخَذَ الْقُرى گرفتن غضب خداوند آن هنگامى كه اهل قرى و قصبات را فرا گرفت وَ هِيَ ظالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ در حالى كه به ظلم و ستم مشغول بودند كه عذاب او دردناك و دشوار است و در مجمع از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل كرده كه فرمود : خداوند به ظالم و ستمگر مهلت و فرصت ميدهد تا اينكه ناگهان او را گرفته و ديگر مهلتى به او نخواهد داد سپس حضرت اين آيه را تلاوت نموده : إِنَّ فِي ذلِكَ در عذابهائى كه با هم نابود شده نازل گشت لآية عبرت و پندى است لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ براى كسى كه از عذاب اخروى ترس دارد چون ميفهمد كه اين عذاب دنيوى نمونه‌اى است از همان عذاب آخرت .
أَنْ تَأْتِيَهُمْ غاشِيَةٌ مِنْ عَذابِ اللَّهِ كه فرا رسد عقوبتى كه فرا گيرد و بپوشاند آنها را بغتة ناگهان و بدون اعلام نشانه و علامتى وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ و آنان بنزول عذاب آگاهى