امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٠٥
على ( ع ) در خلوت‌هاى راز و نياز با خدا
احساس مىكند . امّا اين احساس - كه ممكن است در بسيارى از انسان‌ها نباشد - با توجه به مراتب ايمان و اعتقاد ، در افراد متفاوت است . ميزان تقرّب هر فرد به درگه خداوند ، به مقدار شناخت و معرفت او از خدا و درجه و مرتبهء ايمان او به ذات اقدس حق ، بستگى دارد .
شناخت پيشوايان الهى از خداوند ، شناخت افراد معمولى نيست . شناخت على از ( ع ) خداوند شناخت كسى است كه مىگويد :
« لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً » « 1 »
؛
اگر حجاب ( هاى دنيوى ) كنار برود ، ( هرگز ) به يقينم افزوده نگردد .
حال خلدو جحيم دانستم * به يقين آنچنان كه بايد
گر حجاب از ميانه برگيرند * آن يقين ذره‌اى نيفزايد « 2 »
او در شناخت و معرفت الهى به مرتبه‌اى دست يافته است كه هيچ پرده و حجابى در برابرش وجود ندارد و به آخرين مراتب يقين رسيده است . خدا را با چشم دل مىبيند ، تار و پودش با عشق به خدا عجين گشته است . لحظه‌هاى عبادتش ، لحظهء عشق‌بازى است ، لحظه سوز و گداز از فراق يار است ، لحظه انتقال از دنياى سه بُعدى به عالم معناست ، لحظه از خود بى خود شدن است . لحظهء لذتهاست و لحظهء چشم روشنى است كه از مكتب انسانى محمد ( ص ) به اين دنياى عرفانى رسيده است كه مىفرمايد :
« قرة عينى فى الصلاة » . « 3 »
امام ( ع ) از عبادت خود در برابر خداى متعال طمع بهشت را ندارد ، به اميد نجات از عذاب الهى او را نمىپرستد ، بلكه عبادت او در مرتبه‌اى بس بالاتر است كه ما انسان‌ها توانايى درك آن را نداريم . او در يكى از سخنان ارزنده‌اش مىفرمايد :
( 1 ) . رشيد وطواط ، مطلوب كل طالب ص 3 ؛ بحرانى ابن ميثم ، شرح مئة كلمة ص 52 ؛ بحرانى سيد هاشم ، حليةالابرار ، ج 2 ، ص 62 ؛ و نيز ر . ك : منابع ياد شده در ص 89 همين كتاب .
( 2 ) . مطلوب كل طالب ص 3 .
( 3 ) 3 . بحرانى سيد هاشم ، حليةالابرار ، ج 1 ، ص 390 . و در ادامه حديث آمده است : « و لذتى فى ( الدنيا ) النساء » . و در منابع ديگر با اختلافاتى در متن و سند ، آمده است : « جعل ( الله ) لذتى فى النساء والطيب و جعل قرة عينى فى الصلاة و الصوم » ، بحار الانوار ، ج 16 ، ص 249 .