اهل بيت (ع) عرشيان فرش نشين (فارسى) — الصفحة ٨٩

وجود طبيعى مرحله اسفل السافلين

بنابراين ، آن مرحلهء ظلّى همان مرحلهء « . . . لَمْ يَكُ شَيْئاً » « 1 » است ، چون تحت شعاع ذات بسيط است و سپس به خطاب امر و كُن وجودى ، در مراتب خلقى ، تحقق مىيابيم و « . . . شَيْئاً مَذْكُوراً » « 2 » مىشويم .

بايد گفت : امر الهى و خلق او در انسان اجتماع كردند . « أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ . . . » « 3 » . تا انسان پديد آمده است .

قرآن مجيد دربارهء اين موجود شگفت مىفرمايد :

« . . . إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ » « 4 » .

. . . من بشرى از گِل خشك كه برگرفته از لجنى متعفّن و تيره رنگ است ، مىآفرينم .

و نيز مىفرمايد :

« . . . إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ » « 5 » .

. . . همانا من بشرى از گل خواهم آفريد .

اين دو آيه و آيات مشابه ، اشاره به وجود طبيعى و خلقى در مراتب اسفل سافلين مادى دارد و سپس مىفرمايد :

« فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ » « 6 » .

پس چون او را درست و نيكو گردانم و از روح خود در او بدمم ، براى او سجده كنان بيفتيد .

( 1 ) - مريم ( 19 ) : 67 . ( 2 ) - انسان ( 76 ) : 1 . ( 3 ) - اعراف ( 7 ) : 54 . ( 4 ) - حجر ( 15 ) : 28 . ( 5 ) - ص ( 38 ) : 71 . ( 6 ) - حجر ( 15 ) : 29 .