المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — الصفحة ٣٧٧

[ نعمت نصب كعبه و گسترش زمين ]

آنگاه اگر درباره نعمتهاى خارجى از قبيل خوردنى ، نوشيدنى ، لباس ، چيزهايى كه در آن دخل و تصرف مىكند و حواس ظاهرى و باطنى كه در عوالم مختلف هستند انديشه نمايد ، فرمودهء خداوند :

« قادر به شمارش كامل نعمتهاى خدا نيستيد . » « 1 » و « لشكريان پروردگارت را بجز خود او كسى نمىداند . » « 2 » را بهتر درك مىكند .

يكى از عالمهايى كه انسان با نيروى خيال در آن دخل و تصرفات جزيى دارد عالم مثال است كه بشر توانايى فهم و گستردگى آن را ندارد .

چه رسد به دخل و تصرفاتى كه با عقل محيط خود در تمام اين عالمها ، مىنمايد . اى مسكين ! تو كجا و فهم تفصيلى يكى از امور يكى از عالمهايى كه عقل تو در آن دخل و تصرف مىكند كجا . به اين نعمتها بنگر و خود قضاوت كن كه چگونه بايد شكر اين نعمتها را بجا آورى .

تازه اين‌ها ظاهر نعمتهايى است كه آفريننده زمين با گسترش زمين به تو عنايت نموده است و اگر درباره عطاياى مالك دنيا و آخرت كه با آفريدن زمين به تو عنايت نموده ، انديشه كرده و آن را كاملا درك كنى ، شگفتيت افزون خواهد شد .

در اين مورد باختصار مىتوان گفت : آنچه اهل حق و مكاشفه دريافته و روايات اهل بيت وحى عليهم السّلام به آن اشاره دارد اين است كه خداى متعال آدم را آفريده و او را در عالم مثال قرار داد - عالمى كه در

( 1 ) إبراهيم . آيه 34 . ( 2 ) مدثر . آيه 31 .