المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — الصفحة ١٢٢

[ ملاكهاى تشخيص روزه خالص از روزهء ريايى ]

باز مىدارد ، مانند دشمن براى تو و مولايت مىباشد و چگونه تو دشمن خود و او را بر او مقدم مىكنى در حالى كه در حضورش بوده و تو را مىبيند . و هنگامى كه غير خدا را بر او مقدم داشتى چه كسى احتياجات تو را در دنيا و آخرت بر طرف مىكند ؟

اين بود خلاصه سخنان صاحب كتاب اقبال كه مطالب را به خوبى بيان كرد - خداوند به او جزاى خير دهد - ولى مراتب اين آفات را بيان ننمود . بعضى از اين آفات موجب بطلان روزه و بعضى ديگر موجب از بين رفتن اخلاص و بعضى باعث نابودى صدق و اخلاص مىشود و بعضى فقط مانع رسيدن روزه به عالىترين درجه مىشود ، در عين اين كه صدق و اخلاص آن در درجه عالى است .

براى توضيح مراتب آفات مىتوان گفت :

اگر انسان از آغاز عبادت - روزه يا ساير عبادات - يا در اثناى آن غير خدا را در قصد خود وارد كند عبادت او باطل مىگردد . و سه مورد از مواردى كه صاحب كتاب اقبال فرمود از همين قبيل است :

[ الف - ] اگر به جهت عذرى در اثناى روزه گشودن روزه برتر از ادامه آن شود ولى بخاطر جهل مردم به عذر ، روزه خود را ادامه داده و مرتكب رياى حرام گردد .

[ ب - ] جايى كه انسان عمل خود را با نيتى الهى آغاز نمايد ولى بر اين قصد باقى نماند . يعنى صورتى كه در آن گفت : آن مانند دشمن تو و پروردگارت مىباشد . حق همين است و بلكه در واقع عبادت دشمن