الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٩٨
نوع سوّم معتلّ اللّام
متن : الثّالث المعتلّ اللّام
و يقال له النّاقص و ذو الاربعة ، لكون ماضيه على اربعة احرف اذا اخبرت عن نفسك نحو : غزوت و رميت .
فالمجرّد تقلب فيه الواو و الياء الفا اذا تحرّكنا و انفتح ما قبلهما كغزى و رمى و عصا و رحى .
و كذلك الفعل الزّايد على الثّلاثة كاعطى و اشترى و استقصى .
و كذلك اسم المفعول كالمعطى و المشترى و المتقصى .
و كذلك اذا لم يسمّ فاعله من المضارع كقولك : يعطى و يغزى و يرمى .
ترجمه :
نوع سوّم معتلّ اللّام
نوع سوّم معتلّ اللّام
معتلّ اللّام كلمه‌اى است كه لام الفعلش حرف علّه باشد و به آن ناقص و ذو الاربعه نيز مىگويند زيرا زمانيكه از خودت خبر دهى ماضى آن بر چهار حرف مىباشد مانند :
غزوت ( جنگيدم ) رميت ( تير انداختم ) .
پس فعل معتلّ الفائى كه از ثلاثى مجرّد باشد واو و ياء در آن به الف منقلب مىشوند مشرط باينكه متحرّك بوده و ماقبلشان مفتوح باشد مانند :
غزى ( جنگيد ) و رمى ( تير انداخت ) و عصا ( چوبدستى ) و رحى ( سنگ آسياب ) .
و همچنين است فعلى كه زائد بر سه حرف باشد يعنى در آن نيز واو و ياء به الف منقلب مىشوند مانند :