الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٨٨

صرف اجوف يائى

و يخاف و يهاب : « يخاف » يعنى ( مىترسد ) و « يهاب » نيز يعنى ( مىترسد ) .

و اعتلالهما بالنّقل و القلب : زيرا اصل « يخاف » ، « يخوف » و « يهاب » ، « يهيب » بود فتحه واو و ياء را ابتداء بماقبل نقل داده سپس واو و ياء ماقبل مفتوح را به الف قلب نموديم .

متن : و يدخل الجازم ، فيسقط العين اذا سكن ما بعده و تثبت اذا تحرّك .

تقول : لم يصن ، لم يصونا ، لم يصونوا ، لم تصن ، لم تصونا ، لم يصنّ الى آخره .

و كذا قياس لم يبع ، لم يبيعا ، لم يبيعوا و لم يخف ، لم يخافا ، لم يخافوا .

و قس عليه الامر نحو : صن ، صونا ، صونوا ، صوني ، صونا ، صنّ .

ترجمه :

و جازم بر آن داخل شده پس عين الفعل زمانيكه مابعدش ساكن باشد ساقط شده و در صورتى كه مابعد متحرّك باشد محفوظ مىماند چنانچه مىگوئى :

لم يصن : حفظ نكرده است يكمرد غائب در گذشته .

لم يصونا : حفظ نكرده‌اند دو مرد غائب در گذشته .

لم يصونوا : حفظ نكرده‌اند مردان غائب در گذشته .

لم تصن : حفظ نكرده است يكزن غائب در گذشته .

لم تصونوا : حفظ نكرده‌اند دو زن غائب در گذشته .

لم يصنّ : حفظ نكرده‌اند زنان غائب در گذشته .

تا آخر صيغه‌هاى چهارده‌گانه .