الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٧٥

نوع اوّل معتلّ الفاء

و حروف علّه عبارتند از : واو و ياء و الف و به آنها حروف مدّ و لين نيز مىگويند .

بايد توجّه داشت الفى از حروف علّه است كه از واو يا ياء قلب شده باشد .

انواع معتلّ هفت تا است بشرح زير :

نوع اوّل معتلّ الفاء

نوع اوّل معتلّ الفاء

معتلّ الفاء كلمه‌اى است كه فاء الفعلش حرف علّه باشد و به آن « مثال » نيز گفته مىشود زيرا در احتمال حركات با صحيح مشابه و مماثل است چنانچه وعد با ضرب و نصر شباهت دارد .

امّا معتلّ الفائى كه فاء الفعلش واو باشد پس واو از مضارع آن‌كه بر وزن « يفعل » بكسر عين باشد و نيز از مصدرش كه بر وزن « فعله » هست حذف شده ولى در ساير تصاريفش سالم و محفوظ باقى مىماند فلذا مىگوئى :

وعد ( وعده داد ) ماضى معلوم .

يعد ( وعده مىدهد ) مضارع معلوم .

عدة ( وعده دادن ) مصدر .

وعدا ( وعده دادن ) مصدر .

واعد ( وعده‌دهنده ) اسم فاعل .

موعود ( وعده‌داده شده ) اسم مفعول .

عد ( وعده بده ) امر حاضر .

لا يعد ( نبايد وعده دهد ) نهى .

و همچنين است :